چکیده:
حج، به معنای قصد، آهنگ و حرکت بوده که در اصطلاح به قصد زیارت خانه خدا، اختصاص پیدا کرده است..
هدف از این تحقیق و پژوهش ، بررسی فلسفه حج، این واجب الهی، از دیدگاه و منظر آیات قرآن کریم و روایات و سنت معصومین علیهم السلام می باشد و زمینه فلسفه و علل وجوب حج بیت الله الحرام و فلسفه آداب ومناسکی که در ایام و شرایط مخصوص بر زائر خانه خدا واجب می شود . بررسی و تحقیق فوق از نوع کتابخانه ای می باشد.
منابع مورد استفاده با استمداد اصلی از کلام الله مجید ؛ منابع دست اول از تفاسیر قدیم وجدیدو کتب روایی مختلف و متنوع ، نهج البلاغه ،... وکتب جدید در زمینه حج می باشد و در ضمن از بررسی بعضی از پایان نامه ها و مطالب مندرج در ماهنامه و روزنامه ها و نیز غفلت نشده است.
این پایان نامه شامل هفت فصل می باشد:
در فصل اول به اثبات این که کعبه اولین مرکز جهانی برای عبادت است، و سپس به علل وجوب حج و اهمیت و شرایط و ... آن پرداخته شده است.
* در فصل دوم فلسفه احکام حج از منظر آیات و روایات بیان شده و در نهایت حج را از منظر ابعاد اخلاقی، سیاسی - اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، حقوقی، جهانی بررسی و تبیین شده است.
* در فصل سوم فلسفه اعمال و آداب حج از احرام و تلبیه و طواف و سعی و عرفات و مشعر و منی و قربانی به طور مفصل از دیدگاه آیات و روایات بحث و توضیح داده شده است.
و در پایان شرایط حج مقبول و این که روح و جان کعبه ولایت است و حسن ختام پایان نامه خود را مزین به فرمایشات بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران امام خمینی قدس سره الشریف در خصوص اهمیت حج نموده ام.
فهرست مطالب:
چکیده
فصل ۱) اهمیت جایگاه تحقیق
الف)تعریف و تبیین موضوع
ب)اهداف تحقیق
پ)ضرورتهای تحقیق
ت)پیشینه موضوع
ث)فرضیه ها یا سؤالات اصلی و فرعی
سؤالات کلی(اصلی)
سؤالات فرعی
فصل ۲) اولین مرکز جهانی برای عبادت
الف) علل شرافت کعبه بر بیت المقدس
نسبت دادن خانه کعبه به خداوند
ب) چگونگی کشف خانه خدا توسط ابراهیم
پ) آداب دخول کعبه«أن لا تشرک بی شیئاً و…»
ت) حکم نماز خواندن در کعبه «والقائمین و الرکع و السجود»
ث) چهار عمل برای زائران خانه خدا: (للطائفین و القائمین و الرکع السجود)
فصل ۳) وجوب حج
الف) اهمیت و فضیلت حج (و لله علی الناس حج البیت)
ب) قلمرو وجوب حج
پ) شرایط وجوب حج \”من استطاع إلیه سبیلاً\”
وجوب حج و عمره
الف) ضرورت اخلاص در حج\”و اتموا الحج و العمرة لله\”
ب) احکام محصور و مصدود\”فإن أُحْصِرْتم فما استیسَرَ من الهدی\”
پ) حرمت سر تراشیدن برای محصور قبل از رسیدن قربانی به قربانگاه
ت) تقدم عمره بر حج در حج تمتع
ث) حلیت محرمات احرام پس از اتمام عمره تا شروع مناسک حج
ج) همگانی بودن حج
چ) آفات ترک حج
محورهای کلی اعمال حج
۱-عنصر زمان
۲-عنصر مکان
ماههای حرام مایه قوام انسانها
فصل ۴) فلسفه ی احکام حج از دیدگاه آیات و روایات
فلسفه حج از دیدگاه امام علی (علیه السلام) در نهج البلاغه
الف) فلسفه و ره آورد حج
ب) فلسفه حج
ت) رسیدگی به امور حاجیان در مراسم حج
سفارش به رفع نیازهای حجاج
ث) حج در روایات رسیده از سایر ائمه معصومین (علیهم السلام)
ج) نتیجه گیری از احادیث
فصل ۵) فلسفه و اسرار عمیق حج
1. بعد اخلاقی حج
2. بعد سیاسی-اجتماعی
3. بعد فرهنگی
4. بعد اقتصادی حج
5. بعد حقوقی حج
6. اصول بین المللی حج
7. بعد جهانی حج
فصل ۶) فلسفه اعمال و آداب حج
اسرار اعمال حج
گستردگی مسائل و اسرار حج
چرا کعبه، کعبه است؟
غسل احرام؛ شستشوی گناهان
جامه احرام، جامه طاعت
تلبیه
محرمات احرام
نظارت مستقیم خداوند بر اعمال حج
اشواط سبعه
حجرالاسود
حجر و مقام
مقام ابراهیم
حجر اسماعیل
حطیم
ملتزم
مستجار
ارکان کعبه
آب زمزم، جام طاعت
صفا و مروه
وجوب سعی میان صفا و مروه
اسرار عرفات
فضیلت و فلسفه عرفات
وجوب وقوفین
افاضه و کوچ به سوی مشعر
منی، سرزمین رسیدن به آرزوها
رمی جمرات؛ رمی هر شیطانو شیطنت
قربانی؛ سربریدن آز و طمع
فلسفه قربانی
اهمیت قربانی
آداب قربانی
تکلیف گوشتهای قربانی
وجوب قربانی
فصل ۷) حجّ مقبول
روح و جان کعبه ولایت است
حسن ختام
منابع
-
راهنمای استفاده:
مناسب جهت استفاده دانشجویان رشته الهیات و معارف اسلامی
-
محتوای فایل دانلودی:
در قالب فایل word و قابل ویرایش